Άρης Σπηλιωτόπουλος: Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε διελκυστίνδα... αντί χάραξης ενιαίας στρατηγικής! | piperata.gr Skip to main content
Άρης Σπηλιωτόπουλος: Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας ως διελκυστίνδα χάραξης ενιαίας στρατηγικής!

Άρης Σπηλιωτόπουλος: Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε διελκυστίνδα... αντί χάραξης ενιαίας στρατηγικής!

Είναι γεγονός ότι στους περισσότερους από εμάς, η σχολική κοινωνικοποίηση και η δημιουργία πρωτογενούς εθνικής ταυτότητας, είχε ως συνισταμένη την διδασκαλία της ιστορίας πάνω στη βάση των συλλογικών μύθων για κάθε εθνική ήττα.

 

Γράφει ο Άρης Σπηλιωτόπουλος*


"Πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θα είναι"
"Ο μαρμαρωμένος βασιλιάς θα ξυπνήσει"
 

 

Είναι λογικό, λοιπόν, η Αγία Σοφία για την συλλογική εθνική μας συνείδηση εκτός από έντονη συμβολική αξία να έχει και υπεραξία ως ο κατεξοχήν μύθος εθνικής ανάτασης και ελπίδας για το μέλλον του ελληνισμού.
 

Όμως, για να αποτιμήσουμε τη κατάσταση, είναι απαραίτητο να παραμερίσουμε τις ακραίες συναισθηματικές εξάρσεις και τα κενά ουσιαστικού περιεχομένου συνθήματα των ακραίων πατριδοκάπηλων για να μπορέσουμε να αποτιμήσουμε σωστά τη κίνηση του Ερντογάν, τις συνέπειες της και το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
 

 

Συγκεκριμένα, η μετατροπή της Αγίας Σοφίας από μουσείο παγκόσμιας εμβέλειας προστατευόμενο από την UNESCO σε τζαμί, αποτυπώνει:
 

1. Την συμβολική αποκοπή του ομφάλιου λώρου της Τουρκίας του Ερντογάν από την κοσμικότητα που είχε επιβάλει ο Αττατούρκ και τη σταδιακή, αλλά επιταχυνόμενη στροφή σε έναν ιδιαίτερο ισλαμικό εθνικισμό.
 

Αυτό συμβαίνει γιατί, τόσο ο Ερντογάν επιχειρεί έτσι να συγκρατήσει τη διαρκή πτώση της δημοφιλίας του με απευθυνόμενος σε ισλαμικό ακροατήριο με κυρίαρχη αξία την θρησκευτική αναφορά, όπως άλλωστε αποτυπώθηκε με την ήττα του στο δήμο της Πόλης, όσο και γιατί στον ιδιότυπο ανταγωνισμό που έχει με την Αίγυπτο, αλλά και τα ΗΑΕ, επιχειρεί να διεκδικήσει την πρωτιά της ηγέτιδας δύναμης του σουνιτικού ισλαμικού κόσμου, εκμεταλλευόμενος την εκ νέου επιδείνωση των σχέσεων Ιράν με ΗΠΑ, λόγω της πολιτικής του Τραμπ.
 

 

2. Την διάθεση εκμετάλλευσης της περιρρέουσας ατμόσφαιρας με μια Ευρώπη που αδυνατεί να ασκήσει ενιαία εξωτερική πολιτική και έχει εμφανή αδυναμία να συγκροτήσει έκφραση ενιαίου αμυντικού πυλώνα ασχολούμενη εσωστρεφώς με την κατανομή πόρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής ροής και το διαρκώς αυξανόμενο χάσμα μεταξύ βορρά και νότου.
 

 

3. Την αδυναμία της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Η Τουρκία δοκίμασε τις αντοχές της αμερικανικής διοίκησης, τόσο με την απόφαση αγοράς των S 400, όσο και με τις επιθέσεις της ενάντια στους Κούρδους-συμμάχους των ΗΠΑ. Οι αντιδράσεις ήταν χλιαρές, είτε λόγω των συμφερόντων του Τραμπ με τη γείτονα, είτε γιατί και η αμερικανική διοίκηση ταλανίζεται με το νέο δόγμα της εσωστρέφειας που απορρέει από το σύνθημα America First. Πολύ περισσότερο σήμερα που οι ΗΠΑ ταλανίζονται από την κακή διαχείριση της πανδημίας, τη πτώση της δημοφιλίας του Τραμπ και την ιδιαίτερη προεκλογική περίοδο που σχεδόν αποτρέπει την ενασχόληση με ζητήματα εξωτερικής πολιτικής για ένα νατοϊκό σύμμαχο με ανάμειξη σε Συρία και Λιβύη και που εμφανίζεται να έχει ανακτήσει δύναμη περιφερειακής υπερδύναμης.
 

 

4. Την απόφαση της Τουρκίας να διαχωρίσει συμβολικά τους δυο κόσμους, δηλαδή τον χριστιανικό  από τον ισλαμικό οπού στον τελευταίο μπορεί να παίξει ρόλο ηγέτιδας δύναμης, εκμεταλλευομένη συγκυρίες και ένταση των σχέσεων που ανεξάρτητα όλων έτσι, τη βιώνουν οι χριστιανοί, λόγω μουσουλμανικού φονταμενταλισμού τα τελευταία χρονιά.
 

 

5. Την αδυναμία έγκαιρης ειδοποίησης και αντιμετώπισης της UNESCO, αλλά και των διεθνών αρμοδίων οργανισμών.
 

 

Ο Ερντογάν γνώριζε καλά ότι η Αγία Σοφία είναι μνημείο στην τουρκική επικράτεια και συνεπώς η διαχείριση του είναι ευθύνη της Τουρκίας. Η μετατροπή του σε τζαμί δεν παραβιάζει βασικούς κανόνες διεθνούς δίκαιου ούτε τους κανόνες που διέπουν την παραμονή και συνεργασία στα πλαίσια  διεθνών οργανισμών του ΟΗΕ.
 

 

Η μη ειδοποίηση του αντίστοιχου παραρτήματος του ΟΗΕ συνιστά παρατυπία, αλλά προφανώς όχι καταλυτική παραβίαση κανόνων αυτού, αφού έσπευσε σε πρώτο επίπεδο να ανακοινωθεί ότι όλοι ανεξαρτήτως θρησκεύματος θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση στην Αγία Σοφία ανεξάρτητα από τη λειτουργία της σε τζαμί.
 

 

Ίσως η απαγόρευση να έλθει σε δεύτερο χρόνο. Τώρα περιμένει την ωρίμανση της πρώτης του απόφασης με τρόπο που θυμίζει την παραδοσιακή τουρκική διπλωματία: Δημιουργία κεκτημένων, παύση, εμπέδωση αυτών, ωρίμανση και μετά δημιουργία νέων.
 

 

Πάντως σε αυτό το στάδιο εξασφάλισε την απίθανη δήλωση από τον εκπρόσωπο της μεγαλύτερης ορθόδοξης δύναμης της Ρωσίας που είπε πόσο καλή απόφαση είναι η μετατροπή σε τζαμί, γιατί το εισιτήριο εισόδου στο μουσείο ήταν ακριβό! 

 

Όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι οι αντιδράσεις μας πρέπει να συμπεριλάβουν ότι ο συναισθηματικός αποπροσανατολισμός ωφελεί τη τουρκική επεκτασιμότητα.


Δεν αποτελεί η μετατροπή της Αγίας Σοφίας, όσο κ αν μας πονά ως έθνος, το καίριο πλήγμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά η επεκτασιμότητα των διεκδικήσεων και των διαρκών αμφισβητήσεων των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας. Έχουμε σοβαρότερα ζητήματα που εγείρουν απαιτήσεις κυρώσεων, εξαιτίας των πολλαπλών κινήσεων επιθετικότητας της Τουρκίας το τελευταίο διάστημα.
 

Ας μην παρασυρθούμε από τα μείζονα, κι ας λειτουργήσουμε με στρατηγική!
 

Ας μην αφήσουμε τους ακραίους κύκλους της Ευρώπης με τα δικά τους συμφέροντα στις σχέσεις τους με την Τουρκία, λόγω των μεταναστευτικών ροών να μας εκμεταλλευτούν.
 

Εμείς βιώνουμε την επιθετικότητα σε ζωτικά εθνικά μας συμφέροντα και για αυτά καλούμαστε να λειτουργήσουμε χωρίς εξάρσεις, αλλά και χωρίς ιδιαίτερους συμμάχους, όπως έδειξαν οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής.
 

Οι χλιαρές αντιδράσεις της παγκόσμιας κοινότητας δεν είναι βέβαια άλλοθι για την αμηχανία της εγχωρίας πολιτικής σκηνής, ούτε όμως και άλλοθι για τις ανόητες λαϊκιστιστικές εξάρσεις των επιτήδειων λαϊκοκάπηλων. Αντίθετα, επιβάλλεται σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών για τη χάραξη ενιαίας στρατηγικής με συνέχεια και συνέπεια.
 

Εμείς θα ζήσουμε ως γείτονες με την Τουρκία, κι εμείς καλούμαστε να αντιτάξουμε τη στάση μας για την αποτροπή τετελεσμένων για την επόμενη γενιά.

 

 

*Ο Άρης Σπηλιωτόπουλος είναι πολιτικός επιστήμονας, σύμβουλος επικοινωνίας και στρατηγικής, πρώην υπουργός και αρθρογράφος του PIPERATA.GR



Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.

WebTV